Thuốc bắc là gì? Tác hại của thuốc Bắc khi sử dụng không đúng

Thuốc bắc là gì? Tác hại của thuốc Bắc khi sử dụng không đúng

Nhiều người nói thuốc Tây uống nhiều nóng dễ gây tác dụng phụ. Thuốc Nam thì khó tìm, tác dụng chậm. Chỉ có thuốc Bắc là tác dụng nhanh và không gây tác dụng phụ vì đa số vị thuốc là từ thảo dược thiên nhiên. Thuốc bắc là gì? Tác hại của thuốc Bắc khi sử dụng không đúng. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về thuốc Bắc, sự thật rằng thuốc Bắc không AN TOÀN như bạn tưởng. Lưu ý bài viết này không phải dìm hàng thuốc Bắc mà chỉ cung cấp cho bạn một góc nhìn khác về thuốc Bắc

Thuốc bắc là gì?

Thuốc Bắc là cách gọi ở Việt Nam đối với các loại thuốc có xuất xứ từ phương Bắc. Thuốc Bắc được dùng trong y học cổ truyền của Trung Quốc. Được gọi là thuốc Bắc để phân biệt với thuốc Nam. (Thuốc Nam là những loại thảo mộc bản địa có xuất xứ trên mảnh đất hình chữ S Việt Nam và được dùng trong y học cổ truyền Việt Nam).

Ở Trung Quốc, người dân gọi thuốc Bắc là Trung dược hay Hán dược. Thuốc Bắc được sử dụng rộng rãi ở các nước thuộc khu vực văn hóa Trung Hoa. Và trong cộng đồng người Hoa trên thế giới. 

Phân loại thuốc Bắc

Thuốc Bắc đa số là thực vật
Thuốc Bắc đa số là thực vật

Thuốc bắc được phân loại theo 3 tiêu chí là tính, vị và nguyên liệu:

  • Phân theo tính gồm có 5 tính: tính hàn (lạnh), tính lương (mát), tính nhiệt (nóng), tính ôn (ấm), tính bình (trung bình).
  • Phân theo vị cũng chia làm 5 vị: Vị ngọt, vị cay, vị đắng, vị chua, vị mặn.
  • Phân theo nguyên liệu có 3 loại: Nguyên liệu từ động vật, Nguyên liệu từ thực vật, Nguyên liệu khác. Người làm thuốc Bắc có thể khai thác các phần khác nhau của một loài thực vật như: rễ, thân, vỏ, củ  hoặc vỏ rễ, vỏ thân, vỏ quả, vỏ củ; lá, hoa, quả, hạt. Các bộ phận cơ thể động vật như: Mỡ, thịt, da, xương, nội tạng, (thậm chí cả vây, móng, sừng, lông… của chúng); Nguyên liệu khác gồm một số loại khoáng chất và tinh thể như hoàng thổ, thạch tín, băng phiến,…

Cách bào chế thuốc Bắc cũng khá kỳ công. Các loại thuốc Bắc có nguồn gốc thực vật nói chung hay được phơi khô, tẩm sấy… Trong khi các loại có nguồn gốc động vật thường được đem ngâm rượu hoặc nấu thành cao.

Những quan niệm sai lầm về thuốc Bắc

Thuốc Bắc không gây tác dụng phụ?

Không có loại thuốc nào tuyệt đối an toàn
Không có loại thuốc nào tuyệt đối an toàn

Nhiều người cho rằng, thuốc Bắc không có tác dụng phụ bởi dùng nguyên liệu thiên nhiên. Vì thế nhiều người suy nghĩ uống thuốc Bắc không bổ bề ngang cũng bổ chiều dọc. Điều này gây ra các cách dùng thuốc Bắc sai lầm như dùng quá liều, quá lâu, phối hợp các vị thuốc không theo tỷ lệ phù hơp.

Thực tế mỗi vị trong thuốc Bắc đều có thể tác động tới nhiều cơ quan. Trong quá trình điều trị bệnh phát sinh ở một cơ quan này. Thuốc đồng thời dẫn đến tác dụng phụ không mong muốn ở cơ quan khác.

Thuốc Bắc uống bao nhiêu cũng được?

Dùng thuốc Bắc cũng cần tuân thủ những nguyên tắc nhất định. Chẳng hạn như một thang thuốc được sắc với bao nhiêu bát nước; và đun trong khoảng thời gian bao nhiêu lâu để còn bao nhiêu bát thuốc nước. Đối với thuốc Bắc ngâm rượu bao gồm cả bộ phận động vật ngâm rượu hoặc cao đem ngâm rượu. Thầy thuốc cũng sẽ hướng dẫn cách sử dụng chặt chẽ về thời gian; thời điểm, khối luợng, đối tuợng dùng, chỉ định và chống chỉ định.

Vì vậy nếu muốn sử dụng thuốc bắc mang lại hiệu quả tốt nhất. Bạn cần tuân thủ chặt chẻ hướng dẫn sử dụng từ thầy thuốc. Tuyệt đối không nên nghe người này người kia hướng dẫn rồi tự kê toa, tự uống thuốc theo ý của mình.

Ngộ độc tràn lan và những tác hại của thuốc Bắc

Nhiều bệnh nhân ngộ độc do sử dụng thuốc Bắc không đúng
Nhiều bệnh nhân ngộ độc do sử dụng thuốc Bắc không đúng

Theo thống kê chưa đầy đủ, mỗi năm Bệnh viện Bạch Mai cấp cứu từ 10-15 ca bị ngộ độc rượu ngâm thuốc Bắc. Chưa kể đến các trường hợp ngộ độc do uống nước sắc trực tiếp từ loại thuốc có nguồn gốc thảo dược này.

Cụ thể hơn là một nam bệnh nhân, 47 tuổi sống ở Hải Phòng đã uống thuốc Bắc để chữa trị bệnh khớp với mục đích “cho lành”. Thế nhưng “lành” đâu chẳng thấy lại thấy “dữ”; khi sau một thời gian sử dụng thuốc, bệnh nhân bị suy thận, gan nặng dẫn đến tử vong. Dù cho đã được các bác sĩ khoa Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai tích cực lọc máu bằng cách chạy thận.

Tương tự, một phụ nữ sống ở Ninh Bình bởi vì 1 năm sau ngày lấy chồng mà mãi không có thai. Được bạn giới thiệu tới thầy lang ở cùng huyện để bốc thuốc bắc. Uống được khoảng 10 ngày, chị cảm thấy toàn thân đau nhức, cảm giác trống ngực, đau bụng.

Không yên tâm với những triệu chứng này, chị tới Trung tâm Chống độc. Thì các bác sĩ ở đây xác định: bị ngộ độc chì với nồng độ gần 60mcg/dL. Cùng với bệnh nhân nói trên còn có 2 người bệnh nữa. Cũng được Trung tâm Chống độc điều trị bởi vì ngộ độc chì; khi nồng độ có trong cơ thể gấp nhiều lần chỉ số cho phép. Nguyên nhân cũng bởi vì do uống thuốc Bắc.

Câu chuyện có thật về tác hại của thuốc Bắc

Người ta thường dùng thuốc với hai mục đích là chữa bệnh và bồi bổ sức khỏe. Một số người Việt có thói quen dùng thuốc Bắc. Vì cho rằng thuốc Bắc là an toàn nhất và không có tác hại cho cơ thể.

Câu chuyện của lương y Phạm Minh Tiến ở xã  Chí Công, Tuy Phong, Bình Thuận; chắc hẳn sẽ khiến không ít người phải giật mình cảnh tỉnh. Sau khi bốc thuốc cho một bệnh nhân ở cùng xã vào cuối tháng 5/2013. Người bệnh này đã ngộ độc đến nỗi co giật toàn thân, nôn thốc nôn tháo… Bắt buộc phải đi cấp cứu bệnh viện

Để chứng minh nguyên nhân ngộ độc chẳng phải do thuốc của mình. Thầy thuốc Phạm Minh Tiến đã uống chính một trong những thang thuốc đó. Không ngờ, vị lương y này không những bị ngộ độc mà còn tử vong. Hóa ra, dùng thuốc trong trường hợp này; không những không có tác dụng chữa bệnh hay bồi bổ sức khỏe mà lại là “rước họa” vào thân…

Vì sao uống thuốc Bắc lại ngộ độc?

Thuốc trừ sâu là nguyên nhân lớn gây ngộ độc
Thuốc trừ sâu là nguyên nhân lớn gây ngộ độc

Qua các quá trình phân tích và xét nghiệm, hầu hết những trường hợp bị ngộ độc thuốc Bắc. Thường không phải do vị thuốc gây nên mà do những hóa chất bảo quản trong thuốc Bắc. Những chất bảo quản này thường là thuốc chống mối mọt, ẩm mốc, thảo dược, thuốc bảo vệ thực vật giả gây ra.

Còn một điều đáng lo ngại là 90% dược liệu thuốc bắc trong nước được Viện Dược liệu thống kê đều nhập từ Trung Quốc. Theo Tổ chức Hòa bình xanh (Green Peace), qua thử xét nghiệm 65 loại dược liệu phổ biến của Trung Quốc. Thì có tới 50 loại dương tính đối với dư lượng thuốc trừ sâu.

Còn theo kết quả giám định từ Viện Khoa học Hình sự, Bộ Công an. Đối với những nguyên liệu thuốc bắc được nhập lậu. Thì trong số 49 mẫu có 15 mẫu xuất hiện hàm lượng asen (thạch tín), lưu huỳnh vượt quá chỉ số cho phép nhiều lần.

Ngộ độc asen trong thuốc Bắc trước hết sẽ bị tiêu chảy, sốc, tiêu cơ vân, toan chuyển hóa… Tiếp đến sẽ rối loạn nhịp tim, suy tim, bệnh thần kinh ngoại biên, thiếu máu giảm bạch cầu… Nặng nữa là ung thư phổi, da và bàng quang trong trường hợp ngộ độc mãn tính.

Thuốc Bắc có gây ung thư không?

Tác hại của thuốc Bắc -  Có khả năng gây ung thư?
Tác hại của thuốc Bắc – Có khả năng gây ung thư?

Các loại thuốc Bắc có nguồn gốc thực vật thường được bào chế bằng cách phơi khô hoặc tẩm sấy thủ công. Nếu để lâu và không được bảo quản đúng cách dễ hút ẩm và cũng rất dễ bị nấm mốc. Trong môi trường có nhiều loại nấm mốc khác nhau, ẩn chứa nhiều độc tố nguy hiểm tới sức khỏe con người, điển hình là Aflatoxin.

Nhiều tài liệu cho rằng sự nguy hiểm của Aflatoxin là do nó có khả năng gây hại cao. Chỉ với liều lượng rất nhỏ khoảng 2mg cũng đã đủ làm hỏng gan. Đây là một chất cực độc được sản sinh trong quá trình trao đổi chất; của một loại nấm mốc có tên là Aspergillus flavus thường có trong các loại thuốc Bắc như sen, táo tàu, thục…

Từ năm 1988, Tổ chức nghiên cứu Ung thư Quốc tế; đã liệt Aflatoxin vào nhóm độc chất gây ung thư rất mạnh, đặc biệt là tác động đến gan. Theo nghiên cứu của Đại học Cornell (Mỹ); loại độc chất này có thể gây nên những ảnh hưởng bất lợi cho con người qua một thời gian tích tụ, dù với hàm lượng rất ít. Những hội chứng ngộ độc cấp tính có thể nhận thấy là nôn ói; đau bụng, sưng phổi, co giật, hôn mê… Thậm chí là tử vong do phù não, tim gan thận tích mỡ.

Tạm kết

Thuốc bắc là gì? Tác hại của thuốc Bắc khi sử dụng không đúng. Qua bài viết này chúng tôi hy vọng rằng đã giúp bạn có thêm 1 góc nhìn mới về thuốc Bắc nói riêng. Và có thêm tư duy mới về các loại thuốc hiện nay nói chung. Bất kể các loại thuốc nào, dù tốt đến mấy đều cũng có tính 2 mặt. Nếu muốn sử dụng thuốc Bắc an toàn hãy đến những nhà thuốc lâu năm và uy tín. Đặc biệt phải tuyệt đối tuân thủ theo hướng dẫn sử dụng để có thể mang lại hiệu quả tốt nhất.

Xem thêm

Thuốc tây chữa trào ngược dạ dày thực quản – Ưu và nhược điểm?

TOP 4 lý do khiến bệnh trào ngược dạ dày thực quản hay tái phát

Bị trào ngược dạ dày thực quản uống cà phê như thế nào tốt nhất?

Tác hại của trào ngược dạ dày – Bạn sẽ sốc khi biết sự thật này

Bị bệnh trào ngược dạ dày thực quản nên ăn gì? Kiêng ăn gì?

Phân biệt trào ngược dạ dày thực quản và viêm loét dạ dày tá tràng

Trào ngược dạ dày có nên tập thể dục, chạy bộ, chơi thể thao?

Tin Shock: Trào ngược dạ dày gây hôi miệng, hỏng men răng?

Mẹ bỉm sữa, dân văn phòng – Người dễ mắc bệnh trào ngược dạ dày

Trào ngược dạ dày ở trẻ em – Nguyên nhân và cách điều trị hiệu quả

Trào ngược dạ dày thực quản và stress – BỘ ĐÔI gây hại khôn lường

Top 3 nguyên nhân trào ngược dạ dày thực quản phổ biến nhất

Kinh nghiệm chữa trào ngược dạ dày thực quản – 4 sai lầm cần tránh

3 dấu hiệu, triệu chứng trào ngược dạ dày thực quản dễ thấy nhất

Bệnh trào ngược dạ dày có chữa khỏi không? 6 yếu tốt quyết định

Chữa trào ngược dạ dày thực quản bằng Đông y từ cây thuốc Nam

Cách chữa bệnh trào ngược dạ dày thực quản tại nhà tận gốc rễ

Tuệ Đức Hoàn Nguyên Vị – Giảm ngay trào ngược dạ dày thực quản

Trào ngược dạ dày là gì? Nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *